Άψυχοι Χάρτες

0 50

Οι εκ πρώτης όψεως άψυχοι χάρτες, που δεν μιλούν, δεν τους ακούμε, δυστυχώς όμως ούτε τους βλέπουμε, είναι καμιά φορά αδιάψευστοι, σιωπηλοί μάρτυρες μιας εκκωφαντικής πραγματικότητας.

Η ρωσική επίθεση στην Ουκρανία ανακαλεί συνειρμικά παλιότερες ειδήσεις για ρωσική ανάμιξη στα εσωτερικά της Γεωργίας, για μέρη που ακούνε σε ονόματα όπως Αμπχαζία και Νότια Οσετία. Δύσκολα όμως διακρίνουμε τη σύνδεση, πέρα από το να μένουμε στο επίπεδο των επεκτατικών διαθέσεων μιας μεγάλης δύναμης όπως η Ρωσία ή να υποθέτουμε ότι η Ρωσία αναζητά τη χαμένη επιρροή της στις χώρες που ανήκαν στη σοβιετική ομοσπονδία – ή ακόμα και στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας.

Αρκεί όμως να κοιτάξει κανείς τον χάρτη. Τα νότια παράλια της Μαύρης Θάλασσας ανήκουν σε μια χώρα του ΝΑΤΟ, την Τουρκία. Εστω και αν σήμερα αυτή το παίζει σε πολλά «ταμπλό», το παρελθόν λέει ότι αναζητά συστηματικά σχέσεις με τη Δύση, ενώ πολύ συχνά αναμετριέται πολεμικά με τη Ρωσία. Τα δυτικά παράλια της Μαύρης Θάλασσας ανήκουν σε ακόμα δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, νεόκοπα αυτά: της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Η απόφαση του ΝΑΤΟ και των Αμερικανών να θέσουν σε κίνηση μακροπρόθεσμο μηχανισμό ένταξης σε αυτό της Ουκρανίας και της Γεωργίας (αυτό έγινε ήδη το 2008, όπως έχει γράψει ο Αμερικανός, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, Τζον Μερσχάιμερ), ένα πράγμα μπορεί να σημαίνει: ότι το δαχτυλίδι της νατοϊκής περικύκλωσης της Μαύρης Θάλασσας κλείνει περαιτέρω μέσω του περάσματος στο ΝΑΤΟ των βόρειων ακτών της Μαύρης Θάλασσας (Ουκρανία) και των νοτιοανατολικών (Γεωργία), αφήνοντας μόνο μια στενή και μη λειτουργική λωρίδα ακτής στη Ρωσία στα βορειοανατολικά.

Με άλλα λόγια το θέμα είναι πάντα το ίδιο, αυτό που ταλανίζει τις σχέσεις της Ρωσίας με τις άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις από τον 18ο αιώνα: η έξοδος των Ρώσων στη Μεσόγειο ή η εμπόδισή της. Να υπενθυμίσουμε εδώ ότι και για την Αλεξανδρούπολη, που αναλαμβάνει πλέον ειδικό ρόλο σε όλα αυτά, πάλι οι χάρτες είναι εύγλωττοι. Η Αλεξανδρούπολη ήταν ένα ψαροχώρι μέχρι τον 19ο αιώνα, μεγάλωσε ως Δεδέαγατς και δεν πέρασε στην Ελλάδα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους μαζί με τη Θεσσαλονίκη και το μεγαλύτερο κομμάτι της Μακεδονίας. Πέρασε σταδιακά, μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ενώ από το 1913 βρισκόταν στα χέρια των Βουλγάρων.

Οι Ρώσοι, που σε παλιότερο ρωσοτουρκικό πόλεμο είχαν καταλάβει το Δεδέαγατς, τη δεκαετία του 1910 ήταν υπέρ του βουλγαρικού αιτήματος να παραμείνει βουλγαρική πόλη, όπως υποστήριξαν και αντίστοιχο βουλγαρικό αίτημα για την Καβάλα. Η εναλλακτική έξοδος στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο ήταν και τότε το ζητούμενο. Αυτή η στενή λωρίδα γης από τις Σέρρες μέχρι τον Εβρο, που ανήκει στην Ελλάδα και απλώνεται σαν φράχτης μπροστά στη θάλασσα, είναι ακόμα μια σιωπηρή απόκριση του χάρτη για όσα ζούμε. Και για όσα πρέπει να σκεφτούμε.

Leave A Reply

Your email address will not be published.